Profesyonel Oyuncular Hangi Zihinsel/Psikolojik Becerileri Kullanırlar?

Son 10 yıldır spor psikolojisi ilkeleri ve uygulamaları, sporun ötesine geçerek diğer performans alanlarında da uygulanmaya başlandı. Klasik müzikte, modern dansta, balede, tiyatroda ve sinemada performansı üst düzeye çıkarmak için yapılan çalışmalar bireysel performans sanatları ile uğraşan kişilerle yapılan uygulamalar düzeyinde kalmakta ve etkinliği gözlense de, spor psikolojisi alanına kıyasla diğer performans alanlarında yapılan araştırmaların sayısı ve kapsamı oldukça kısıtlı kalmakta. Bir süredir Psikoloji İstanbul olarak yürütmekte olduğumuz “oyuncularla performans geliştirme” projesi öncesinde yaptığımız araştırmalarda,

Zihinsel Beceriler

Sporda, performans sanatlarında ve iş yaşamında yüksek performans gösteren kişilerin kullandığı zihinsel beceriler incelendiğinde, ortak bazı özellikler gösterdiğini görüyoruz.

Performansa hazırlanırken, performans sürecinde ortaya çıkan problemlerle başa çıkarken, performanslarını değerlendirirken, yüksek performans gösteren kişilerin ortak bazı zihinsel becerileri kullandıkları görülmekte. Aşağıdaki listede yer alan zihinsel/psikolojik becerilerden sizin için işe yarayabilecekleri belirleyip, halihazırda bir miktar uyguladığınız bu becerileri daha yaygın olarak kullanmaya çalışmanızda yarar var.

1. Zihinde Canlandırma / İmgeleme Becerisi: kendinizi üst düzey performans gösterdiğiniz anda canlandırmak, zihninizde bu anı yaşarken, bu anı bir film gibi izlerken, 5 duyuyu birden hissetmek
2. Olumlu Düşünme Becerisi: performansınız ile ilgili kendinize olumlu cümleler kurarak, motivasyonunuzu ve hareket gücünüzü yüksek tutmak
3. Rahatlama Becerisi: doğru nefes alma, kasları gevşetme vb. yöntemlerle stres durumlarında dahi sakin ve rahatmış bir bedene sahip olabilmek
4. Hedef Belirleme Becerisi: doğru yöntemlerle, ulaşılabilir, kısa ve uzun dönemli hedefler belirleyerek performansa odaklanabilme ve enerji düzeyini yüksek tutabilmek
5. Değerlendirme Becerisi: performansınızla ilgili hayallerinizi, şimdiki zaman deneyimlerinizi ve gözlemlerinizi not alarak, geliştirilmesi gereken alanları belirlemek ve bu doğrultuda çalışmalar yapabilmek
6. Olumluyu İfade Edebilme Becerisi: hem kendiniz hem de diğerleri ile ilgili eşit olarak olumluyu ifade edebilmek, bu yolla motivasyon ve güçlendirme sağlayabilmek
7. Performans Ritüelleri Uygulamak: performans öncesinde ayrıntılara odaklanılmasını ve rahatlamayı sağlayan bir dizi ritüel oluşturmak
8. Beden Farkındalığı Becerisi: bedensel değişimlerin, duruşların, mimiklerin farkında olabilmek ve bedeni, bedendeki olumlu enerjiyi kontrol edebilmek
9. Öfke Kontrolü Becerisi: kızgınlıkla, hayal kırıklığı ve olumsuz duygulanımlarla işlevsel yollarla başa çıkabilmek, duygulanımların performans engeli oluşturmasını önlemek
10. Odaklanma/ Konsantrasyon Becerisi: odağını kaybetmeksizin, sorunlarla başa çıkabilme ve hedefe yönelik, sakin rahat bir şekilde hareket edebilmek, içsel ve dışsal odaklanma becerilerine sahip olmak ve yönetebilmek.
11. İletişim Becerileri: diğerleriyle olumlu, motive edici ve yapıcı bir ilişki kurabilme, yönetebilme becerisine sahip olmak
12. Etkin Zaman Yönetimi Becerileri: zamanı etkin olarak kullanabilme, iş, sosyal, aile ve özel yaşamı dengeli bir biçimde sürdürebilmek
13. Ödüllendirme Becerisi: olumluya odaklanarak, kendini, diğerlerini doğru ve performansın artmasını sağlayacak şekilde ödüllendirebilme becerisi
14. Yaratıcı Düşünme Becerisi: belirli bir duruma, farklı açılardan bakabilme, açıklama ve çözüm üretebilme becerisi
15. Hayır Diyebilme Becerisi: haklarını saldırgan ya da pasif olmadan koruyabilme, düşüncelerinin, kişiliğinin gerektirdiği durumlarda “Hayır” diyebilme becerisine sahip olmak